Słownik ZPI
Pojęcia z ustaw i praktyki - wyjaśnione tak, żeby nie trzeba było być prawnikiem. Każde hasło prowadzi głębiej, do bazy wiedzy.
ZPI i jego dokumenty
- Zintegrowany Plan Inwestycyjny (ZPI) ↗
Zintegrowany Plan Inwestycyjny to szczególna forma miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uchwalana przez radę gminy na wniosek inwestora.
- Inwestycja główna ↗
Inwestycja główna to zamierzenie, dla którego inwestor występuje o ZPI - przedsięwzięcie, które ma powstać na terenie objętym planem i któremu cała procedura służy.
- Inwestycja uzupełniająca ↗
Inwestycja uzupełniająca to świadczenie inwestora na rzecz wspólnoty, wpisane w konstrukcję ZPI: inwestycja służąca wykonywaniu zadań własnych gminy - na przykład drogi publiczne, sieci uzbrojenia terenu, szkoła, zieleń publiczna, a także lokale mieszkalne lub domy jednorodzinne.
- Koncepcja urbanistyczno-architektoniczna ↗
Koncepcja urbanistyczno-architektoniczna to dokument projektowy, który rada gminy może uchwałą uczynić obowiązkowym załącznikiem wniosku o ZPI, a nawet zastąpić nim projekt planu na starcie procedury.
Umowy w procedurze
- Umowa urbanistyczna ↗
Umowa urbanistyczna to umowa między inwestorem a gminą, zawierana w formie aktu notarialnego, w której inwestor zobowiązuje się do realizacji inwestycji uzupełniającej, a często także do dalszych świadczeń, jak pokrycie kosztów uchwalenia planu.
- Założenia umowy urbanistycznej ↗
Założenia umowy urbanistycznej to wprowadzone nowelizacją 2026 „streszczenie negocjacyjne” przyszłej umowy: dokument określający w szczególności zobowiązania stron, terminy ich wykonania oraz zabezpieczenia roszczeń, uzgodniony w toku negocjacji z gminą.
- Umowa o koszty postępowania (w ZPI) ↗
Umowa o koszty postępowania to wprowadzona nowelizacją 2026 umowa między inwestorem a gminą, zawierana jeszcze przed umową urbanistyczną: inwestor może w niej zobowiązać się do pokrycia całości lub części kosztów postępowania w sprawie uchwalenia ZPI, a umowa może określać terminy, sposób wpłacania i rozliczania zaliczek.
- Umowa szesnastkowa ↗
Umowa szesnastkowa to potoczna nazwa umowy zawieranej przez inwestora z zarządcą drogi w sprawie budowy lub przebudowy drogi publicznej, której konieczność wynika z inwestycji niedrogowej - na przykład osiedla, magazynu czy zakładu.
- Ekosystem umów (przy ZPI) ↗
Ekosystem umów to używane na ZPI.pl określenie zbiorcze - nie termin ustawowy - na sieć umów, które powstają wokół jednego przedsięwzięcia w trybie ZPI: umowę urbanistyczną (rdzeń układu z gminą), umowę o koszty postępowania (finansowanie procedury), umowę szesnastkową z zarządcą drogi (układ drogowy) oraz umowy z osobami trzecimi i gestorami sieci.
Decyzje gminy i nadzór
- Zgoda rady na ZPI (zgoda na przystąpienie) ↗
Zgoda rady na ZPI to uchwała, którą rada gminy otwiera procedurę: wyraża zgodę na przystąpienie do sporządzenia zintegrowanego planu inwestycyjnego na wniosek inwestora.
- Uchwała intencyjna (termin potoczny) ↗
„Uchwała intencyjna” to potoczne określenie uchwały, którą rada gminy otwiera procedurę ZPI.
- Rozstrzygnięcie nadzorcze ↗
Rozstrzygnięcie nadzorcze to akt wojewody stwierdzający nieważność uchwały organu gminy sprzecznej z prawem - w całości lub w części.
Plan ogólny i zgodność
- Plan ogólny (gminy) ↗
Plan ogólny to obowiązkowy dokument planistyczny gminy; w gminie, w której wszedł w życie, przejął rolę studium: wyznacza strefy planistyczne z gminnymi standardami urbanistycznymi, a może też wyznaczać obszary uzupełnienia zabudowy i obszary zabudowy śródmiejskiej.
- Strefa planistyczna ↗
Strefa planistyczna to podstawowa jednostka planu ogólnego: obszar gminy, dla którego ten dokument określa profil funkcjonalny - czyli listę dopuszczalnych rodzajów przeznaczenia terenu - oraz parametry zabudowy, takie jak maksymalna nadziemna intensywność zabudowy i minimalny udział powierzchni biologicznie czynnej.
- Profil funkcjonalny (strefy planistycznej) ↗
Profil funkcjonalny to lista rodzajów przeznaczenia terenu dopuszczonych w danej strefie planistycznej planu ogólnego.
- Obszar uzupełnienia zabudowy (OUZ) ↗
Obszar uzupełnienia zabudowy to wyznaczany w planie ogólnym teren, na którym - mimo braku planu miejscowego - można uzyskać decyzję o warunkach zabudowy.
- Zgodność z planem ogólnym ↗
Zgodność z planem ogólnym to ustawowy warunek uchwalenia każdego planu miejscowego, w tym ZPI: rada gminy uchwala plan dopiero po jej stwierdzeniu.
Inne akty i narzędzia
- Plan miejscowy (miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego) ↗
Plan miejscowy to akt prawa miejscowego, który przesądza przeznaczenie terenu oraz warunki jego zabudowy i zagospodarowania.
- Decyzja WZ (decyzja o warunkach zabudowy) ↗
Decyzja WZ to decyzja administracyjna ustalająca warunki zabudowy dla pojedynczego zamierzenia na nieruchomości, która nie ma planu miejscowego.
- Studium (uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego) ↗
Studium to dawny nadrzędny dokument planistyczny gminy, którego rolę przejął plan ogólny.
- MPR (miejscowy plan rewitalizacji) ↗
Miejscowy plan rewitalizacji to szczególna forma planu miejscowego, którą rada gminy może uchwalić dla obszaru rewitalizacji - pod warunkiem, że gmina ma gminny program rewitalizacji.
- Rejestr Urbanistyczny ↗
Rejestr Urbanistyczny to ogólnopolski system teleinformatyczny, w którym gromadzone i udostępniane są informacje i dane z zakresu planowania przestrzennego - od wniosków o sporządzenie planów, przez projekty aktów, po rozstrzygnięcia nadzorcze i wyroki sądów.
Opłaty
- Renta planistyczna (opłata planistyczna) ↗
Renta planistyczna to potoczna nazwa jednorazowej opłaty, którą gmina pobiera od sprzedającego nieruchomość, jeżeli jej wartość wzrosła wskutek uchwalenia lub zmiany planu miejscowego - także ZPI.
- Opłata adiacencka ↗
Opłata adiacencka to opłata na rzecz gminy z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, którego źródłem nie jest plan, lecz podział nieruchomości, scalenie i podział albo wybudowanie z udziałem środków publicznych infrastruktury technicznej (droga, wodociąg, kanalizacja).